i3

Okuma süresi ~3 dakika

i3 modern bir döşeme pencere yöneticisidir (tiling window manager). Başıma gelen en güzel şey ne diye sorsalar, i3 derim heralde. Peki nedir i3’ü benim için bu kadar çekici kılan ona bakalım.

i3 kullandığım ilk tiling window manager. Gelişmiş kullanıcılar (power users) için hazırlanmış bu pencere yöneticisi, pencereleri ekranınızda hiç boşluk kalmayacak şekilde döşüyor. Bu da size, özellikle her işinizi klavyeden yapmaya alışkınsanız inanılmaz bir verimlilik sağlıyor.

Gündelik kullandığım örnek bir masaüstüm aşağıda yer alıyor:

i3 screenshot 01

Gördüğünüz gibi i3 monitörümdeki tüm alanı en verimli şekilde kullanmamı sağlıyor. Herşey klavyeden kontrol edildiğinden (isterseniz mouse ile de kontrol edebilirsiniz); başlık çubuğu ve pencere yönetim düğmeleri (simge durumuna getirme, tam ekran vs.) bulunmamakta.

i3 pencereleri yatay ve dikey döşemenin yanında, yığın ve sekme olarak da döşeyebiliyor. Bu da size iç içe geçmiş kullanılabilir sınırsız sayıda pencere oluşturabilme imkânı tanıyor.

i3 screenshot 02

Yukarıdaki örnek çalışma alanında görebildiğiniz gibi, pencereleri istediğiniz gibi açalabilirsiniz. Sağ tarafta 2 sekme altında açılmış 3 sekme ve 3. sekmede açılmış yine onlarca terminal penceresi yer alıyor. Bu resmi sekmeli kısımdan ikiye ayırıp bakacak olursak, sağ tarafta aslında yepyeni bir masaüstü kullandığımızı bile düşünebiliriz. Pencereleri nasıl döşeyeceğinize karar vermek hayal gücünüze kalmış.

i3 aynı zamanda sınırsız sayıda çalışma ortamı (workspace) oluşturmaya da imkân tanıyor. Yeni çalışma ortamı geçis yaptığınızda oluşturuluyor ve eğer içerisinde bir pencere varsa hayatta kalıyor.

i3 pencere eylemlerini gerçekleştirmek için JSON tabanlı IPC arabirimi kullanıyor. Yani bir örnek ile açıklamak gerekirse, siz bir pencereyi sola taşımak için (benim kullandığım) $mod+Shift+j tuş kombinasyonunu kullandığınızda aslında i3 pencere yöneticisine move left mesajını göndermiş oluyorsunuz. Bu yapı da size inanılmaz bir özelleştirme imkanı tanıyor. Pencere yöneticinizi istediğiniz programlama diliyle istediğiniz gibi kontrol edebilirsiniz.

i3 aynı zamanda vi gibi farklı modları da destekliyor. Örneğin vi de komut modundayken tuşlar farklı eylemler gerçekleştirirken INSERT veya VISUAL modlarında farklı eylemler gerçekleştiriyor. Aynı şey i3 için de sağlanmış. Normalde pencereler arası geçis yapmak için kullandığınız HJKL tuş takımını, $mod+r tuşlarına bastığınızda resize moduna girerek pencereleri yeniden boyutlandırmak için kullanabilirsiniz. Üstelik bu özelliklerin hepsi özelleştirilebilir, istediğiniz kadar farklı mod tanımlayabilir, istediğiniz tuşlarla farklı eylemleri gerçekleştirebilirsiniz. Ve tüm bu eylemler inanılmaz hızlı gerçekleşiyor. i3’ün şuanki sürümü 859kb ve gücünü C’den alıyor. Şuan çalışan masaüstü oturumum ise sadece 27mb bellek kullanıyor.

Durum çubuğu (i3status) da kendisi gibi verimli ve istediğiniz programlama dilini kullanarak istediğiniz modülü yazmanıza olanak tanıyor.

Özelleştirilmiş bir durum çubuğunu aşağıdaki ekran görüntüsünde görebilirsiniz:

i3 screenshot 05

Fare kullanmaya alışkınsanız, i3 pencereleri fare yardımıyla da daha verimli kullanmanız mümkün. Örneğin standart bir pencere yöneticisinde bir pencereye odaklanmak için, pencereye tıklamanız gerekirken, i3’de tüm pencereler zaten önde olduğundan, imleci pencerenin üzerine getirdiğinizde pencere aktif hale geliyor. Yine de eğer her işinizi fare ile yapmaya alıştıysanız i3 sizin için uygun olmayabilir.

Eğer her işinizi terminalden yapıyor ve terminalinizde screen veya tmux kullanmaya alışkınsanız, i3’ü çok gelişmiş bir terminal çoklayıcı olarak kullanabilirsiniz. Haydi ne bekliyorsunuz, hemen favori paket yöneticiniz ile i3 denemeye başlayın :) Tüm sorularınızı ayrıntılı cevaplandıran kullanıcı rehberine buradan ulaşabilirsiniz.

Son olarak bir kaç ekran görüntüsü daha:

i3 screenshot 03

Yazıyı hazırlarken chrome’a ihtiyaç duymadığımdan, hemen chrome penceresini sekmeler haline dönüştürüp, yeni bir sekmede vim ile bu yazıyı hazırladım. Diğer pencereler ise sürekli kontrol ettiğim pencereler olduğundan hepsi görüş alanım içerisinde.

Örnek bir geliştirme ortamı:

i3 screenshot 04

Masaüstünüzün büyük bir bölümüyle kod geliştirken, hemen sağda test edebilir git işlemlerinizi gerçekleştirebilirsiniz. Bu sadece çok basit bir örnek (git blame kullanımı çok yersiz olmuş farkındayım), daha önce de dediğim gibi i3 her türlü kullanım alanında size verimlilik sağlayacaktır.

Stow ile yapılandırma paketleri

[GNU/Stow](https://www.gnu.org/software/stow/) bir süredir bildiğim fakatbir türlü deneme fırsatı bulamadığım çok basit bir paket veya se...… Continue reading

PHP

Published on September 22, 2015

SSH Reverse Tunneling

Published on April 15, 2011